Khói thuốc lào Khói vắt vai cha mỗi sang Buồn vuiCha say cùng khói Mơ màng dòng đời xuôi ngược Vương vương sợi thuốc bắc cầu Náng rám giàn bầu Mẹ dãi vàng sợi cay sợi đắng Hạt thóc dành nhân giống nảy mầm Đường về rơm núi bước chân Chị có trầu mừng Khanh Khách điếu cười chạm ngõ Khói thuốc say mềm nắng gió đồng quê Ngay D/x/H

lá thư cuối cùng của liệt sỹ Phạm ngọc Khiên gửi mẹ Do Dưong Xuân Huynh biên tập lại Ảnh bên Liệt sỹ Phạm ngọc Khiên

Điện Biên Phủ ngày10/2 năm 1954 Mẹ kính mến Đầu thư con báo cho mẹ một tin vui: đơn vị con cũng được tham gia chiến dịch Điên Biên Phủ.Vui lắm mẹ ạ!Suốt ngày đểm rừng núi Tây Bắc không khí chuẩn bị náo nức,hối hả hẳn lên.Ai cũng hồi hộp như trẻ thơ chờ giao thừa,.Con gặp nhiều người ở

mình trong đoàn dân công hoả tuyến.Hôm đi lấy lá nguỵ trang cho pháo.Con gặp bác Phố,ngày xưa bác bán giò chả ở bên nhà mình đấy.Bác Vạy thợ rèn,và cả ông bếp Thuyết ở xóm Chùa ,bỏ lính Pháp theo lời kêu gọi của Cụ Hồ,về đi bộ đội .Bây giờ ông là giáo viên dậy binh khí cho chúng con đấy mẹ ạ.Có cả chuyên gia quân sự Trung Quốc .Hôm đi nhận vũ khí mới cho đơn vị,con thấy các anh ấy to béo và oai lắm.Con được gặp cả đại tướng Võ Nguyên Giáp, đến thăm và nói chuyện với đơn vị chúng con. Đồng chí chính trị viên bảo:Bác Hồ và ban chỉ huy quân sự mặt trận ở ngay dẫy núi bên kia.Con tin kháng chiến sắp thành công ,Ngày về bên mẹ không còn xa nữa, Mẹ ơi…! Miền Tây tổ quốc mình bao la hung vĩ quá!Những dẫy núi cao ngất trời.Mây từ khắp bốn phương về ấp ủ..Những con suối chẩy mải miết, âm vang xa mãi bìa rừng .Rừng xanh ngút ngàn chứa bao điều bí ẩn.Tiếng chim gọi nhau khi mỗi buổi sang thức dậy ,hay mỗi buổi chiều về nghe sao mà ấm cúng và yêu quê hương da diết .Người ta bảo rừng thiêng nứơc độc.Rừng thiêng vì nó chứa bao tài nguyên phong phú ,biết bao xương máu đổ xuống để gữ dìn Nứơc không độc .Vì ở đây,các cô gái ai cũng trắng và đẹp.Chúng con uống nước suối, anh nào cũng thấy chóng đói. Mẹ ơi ! chia sẻ cùng con nỗi niềm này nhé:Anh Sơn Và anh Sông xóm Đầm cùng nhập ngũ một ngày với con đã hy sinh rồi mẹ ạ .Hôm ấy chúng con đang mở đường kéo pháo lên đồi thì bom trên máy bay chúng thả xuống.Cả tiểu đội có bẩy người còn lai con và anhThăng.Con và anh Thăng khóc suốt đêm.Con còn nhớ mãi một lần ,trên đường đi chuyển đạn ,anh Sơn bảo con “:Nếu tao có mệnh hệ nào thì mày lựa lời an ủi với mẹ hộ tao ,kẻo mẹ tao chết mất,vì mẹ tao có bệnh tim hay ngất lắm”.Mẹ ơi mẹ đừng cho con là yếu đuối nhé,.Lần đầu tiên trong đời ,con được chứng kiến lễ truy điệu liệt sỹ anh dũng hy sinh.Cả đơn vị đứng nghiêm trang.Nòng pháo từ từ hạ thấp như cúi hôn những người con thân yêu đã ngã xuống vì mảnh đất thiêng liêng .Mẹ ạ ! Ở đây trưa thì mây mù tan. Đứng trên trận địa nhìn xuống lòng chảo Điện Biên Phủ ,những lô cốt lô nhô .Hàng rào dây kẽm gai chằn chịt vây quanh như những nấm mồ.Trên bầu trời những máy bay vận tải,máy bay thám thính,máy bay Phóng pháo thi nhau quần đảo không ngớt.Con đã được trèo lên dốc Bẩy Tời,lội qua suối Ngựa …Cả đơn vị con ai cũng thuộc bài hát hò kéo pháo “Hò dô ta nào kéo pháo ta vượt qua đèo” Mẹ ơi ! cứ mỗi khi nhớ quê nhà ,con lại nhớ tới mẹ ,nhớ tới Xoan!Dạo này Xoan có thường sang nhà mình không? Mẹ nói với Xoan hộ con .Hôm Xoan tiễn chân con đến bến đò thi mưa . Xoan có đưa cho con tấm áo mưa.Tấm áo ấy cứ ấm mãi trong lòng con trên mỗi chặng đường hành quân.Mải kể chuyện miên man ,con chưa hỏi thăm tình hình ở quê nhà.Hôm qua anh Thăng nhận được thư ở quê đang cải cách ruộng đất .Dân ngèo được chia ruộng ,mọi người được đi học bình dân xoá mù chữ.Các anh ấy còn đọc thơ “Đồng quê như có lửa bay,nhà giàu bàn tán dân cày niềm tin” Còn nhà mình thế nào hở mẹ? Cuối thư con xin được ngàn lần tạ ơn mẹ đã sinh ra con ,cho con được có mặt trên đời ,cho con được vui chơi , được học hành, được hít thở khí trời , được ăn cơm thơm , trái ngọt , cho con được vui buồn ,yêu thương ,và rồi được đứng trong hàng ngũ những người chiến sỹ , đem sức trai hiến giâng cho lẽ phải ,cho tình yêu lớn, cho nền hoà bình trên quê hương .Cầu mong cho đất hiền nâng bước mẹ! Trời xanh che chở mẹ và nắng về sưởi ấm những trái tim cô đơn. Thôi con xin dừng bút , mong mẹ đừng nghĩ nhiêu về con. Con của mẹ Phạm ngọc Khiên

9 ân đức của Cha Mẹ Sinh: người Mẹ phải khó nhọc cưu mang hơn chín tháng, chịu sự đau đớn trong lúc đẩy thai nhi ra khỏi lòng mẹ Cúc: Nuôi dưỡng, nâng đỡ, chăm nom, săn sóc hài nhi cả vật chất lẫn tinh thần. Tình cảm rất tự nhiên nhưng gắn bó ân cần, nên khi Cha Mẹ nhìn con thêm hân hoan vui vẻ, bé nhìn Cha Mẹ càng mừng rỡ cười tươi .Súc: Cho bú mớm, lo sữa nước cháo cơm, chuẩn bị áo xống ấm lạnh theo thời tiết mỗi mùa; trông cho con lần hồi biết cử động, điều hòa và nên vóc nên hình cân đối xinh đẹp. Dục: Dạy dỗ con thơ động chân cất bước linh hoạt tự nhiên; biết chào kính người lớn, vui với bạn đồng hàng; tập con từ câu nói tiếng cười hồn nhiên vui vẻ. Khi trẻ lớn khôn thì khuyên răng dạy dỗ con chăm ngoan, để tiến bước trên đường đời."Dạy con từ thuở còn thơ,Mong con lanh lợi, mẹ cha yên lòng" Vũ: Âu yếm, nâng niu, vuốt ve, bế ẵm ... để con trẻ vào đời trong tình cảm trìu mến thân thương .Cố: Chăm nom, thương nhớ, đoái hoài, cố cập con trẻ từ tấm bé đến khi không lớn, lúc ở gần cũng như lúc đi xa :"Con đi đường xa cáchCha Mẹ bóng theo hìnhNgày đêm không ngơi nghỉ Sớm tối dạ nào khuây "Phúc: Giữ gìn, đùm bọc, che gió, chắn mưa, nhường khô, nằm ướt, hay Cha Me quên mình chống đỡ những bạo lực bất cứ từ đầu đến, để bảo vệ cho con. Phục: theo khả năng và tâm tính của trẻ mà uốn nắn, dạy dỗ, tìm phương pháp hướng dẫn trẻ vươn lên hợp tình đời lẽ đạo, tránh cho con bị lôi cuốn bởi tiền tài ảo vọng, vật chất và thị hiếu bên ngoài. Trưởng: Lo lắng tận tình, đầu tư hợp lý, cho con học tập để chuẩn bị dấn thân với đời; cố vấn cho con nên vợ thành chồng xứng hợp với gia phong, thế đạo. Dù không cố chấp vấn đề "môn đăng hộ đối", nhưng vợ chồng so le về tuổi tác, trình độ, sức khỏe và khả năng thu hoạch tiền tài... cũng thiếu đi phần nào hạnh phúc lứa đôi, mà tuổi trẻ thường vì tiếng sét ái tình, làm lu mờ lý trí, khi tỉnh ngộ xem như chén nước đã đổ, khó mà lấy lại đủ!